मोबाइलका कुराकानी

SITENAME

राधिका भुसाल 
नवलपुर , साउन २७ ।
मोबाइलअहिलेको समयमा सबैभन्दा उपयोगी र महत्वपूर्ण वस्तु भएको छ । संसारमा अहिले जो कोहि सँग पनि मोबाइल फोन छ । पहिलेको समयमा एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सन्देश पठाउन चिठ्ठी लेख्ने ,इतिहास त्यति सजिलो थिएन सूचना प्रवहाको लागी हामीले चरालाई सन्देश पठाउन प्रयोग गर्ने,टेलिगा्रमको प्रयोग गर्ने गरिन्थ्यो । केहि समय पछि टेलिफोनको विकास भयो जसलाई हामी ल्याण्डलाइन पनि भन्ने गछौ जसको प्रयोगले देश विदेशमा पनि सम्पर्क गर्न सकिने भयो । 


विज्ञान र प्रविधिको विकासले मोबाइल फोनको आविष्कार भयो जसले गर्दा पछिल्लो समय सबैको हातहातमा मोबाइलफोन पुग्यो । यतिखेर मनोरञ्जनको सबैभन्दा सजिलो माध्यम मोबाइल बनेको छ । मोबाइल यस्तो चिजहो जुन व्यक्तिसँग चौबिसै घण्टा हुने गर्दछ । आज मोबाइल मानिसको लागि नभई नहुने भइसकेको छ ,जुन मानिसले चाहेर पनि छोड्न सक्दैंन । 

 

मोबाइलले यो संसारलाई साच्चैनै सानो बनाएको छ । मोबाइका फाइदा र बेफाइदा दुवै छन् । यसको सहि सदुपयोग गर्ने हो भने मोबाइलले हामीलाई अत्तिनै महत्वपूर्ण जानकारी दिनुका साथै सिकाइको प्रक्रियालाई सहज बनाएको छ तर यसको दुरुपयोगले समाजमा धेरै असर पुर्याएको हामी देख्न र सुन्न सक्छौ । 


नेपालमा मोबाइलको प्रयोग  :  नेपालमा पुग नपुग दुई दशकदेखि मोबाइलको प्रयोग भएको छ ।ठूला भनिएका शहरहरुमा मोबाइलको सुबिधा थियो । नेपाल टेलिकमलले वितरण गर्ने सिम कार्ड खरिदका लागी हजारौ रुपैया धरौटि राखनुपथ्र्याे । मोबाइल सेट नेपालमा सर्वशुलभ रुपमा पाइदैनथ्यो। एकताका यस्तो पनि चर्चा सुनिन्थ्यो मोबाइलफोन हुने खानेहरुका लागी मात्र हो । मोबाइलबाट इन्टरनेट चलाउने कुरा त सपना जस्तै थियो  । तर समय बदलिन समय लागेन वि सं २०६२/६३ देखी नेपाली समाजमा प्रविधिले छलाङ मार्यो । हुने खानेहरुको आवश्यक्ता बनेको मोबाइल हुदा खानेहरुको  पनि आवश्यकता बन्यो । नेपाल टेलिकमको एकाअधिकार बनेको मोबाइल बजारमा अरु सेवा प्रदायक पनि थपिए मोबाइल सेवामा प्रतिस्प्रधाको युग सुरु भयो । हजारौ धरौटि राख्नु पर्ने बाध्यता हट्यो । अहिले १००/५० रुपैयामा सजिलै सिम पाइन्छ १५०० देखी लाखौ रुपैयाका मोबाइल सेट पाइन्छ ।  

                                      मोबाइलका केहि फाइदाहरुः 
कुराकानीको सजिलो माध्यम मोबाइल : टाढा टाढामा रहेका व्यक्तिसँग कुराकानी गर्ने साना देखी ठुला सबैले प्रयोग गर्ने गर्छन मोबाइल । बाटोमा केहि अप्ठारो पर्यो भने मोबाइलको प्रयोगले सम्पर्क सकिन्छ । 

मोबाइल मल्टीटास्किंग हो : मोबाइल कुराकानी गर्नको लागी मात्र होइन ,मोबाइल हरेक ठाउँमा प्रयोग गरिन्छ । मोबाइललाई अलार्म घडि , राम्रा राम्राफोटो खिच्न, भिडियो बनाउन,गेम खेल्न मेल पढाउनको लागी प्रयोग गर्न सकिन्छ । मोबाइललाई  सानो कप्युटर नै भनिन्छ । एफएम ,म्यूजिक सुन्न,फिल्महेर्न सबै कुरामा प्रयोग गरिन्छ मोबाइल।

ज्ञान बढाउन : पहिले पहिलेको समयमा केहि कुरा सिक्नको लागिकि त शिक्षकसँगनै सोध्नु पथ्र्यो किआफुभन्दाअग्रजव्यक्तिअथवाकिताब नै पढ्नु पथ्यो तर मोबाइलको आविष्कार सँगै हरेक कुरा , हरेक समस्याको समाधान सजिलै  गुगलमा भेट्न सकिन्छ । मोबाइलमा इन्टरनेटको माध्यमबाट हरेक ठाउँको न्यूज ,खबर थाहापाउन सकिन्छ । आजकल बच्चाहरु पनि किताब भन्दा धेरै मोबाइल खेल्छन् । पढाइमा केहि समस्याभयो भने साथीलाई फोन गरेर सोध्ने ,प्रत्क्षय  कुराकानीगर्ने गर्छन् ।

- मोबाइल छ त सबै छ : विहान अलार्मको माध्यबाट तपाईलाई उठाउँछ मोबाइलले ,केहि कुरा सम्झनको लागी यसमा रिमाइन्डर प्रयोग गर्न सकिन्छ जसको माध्यबाट महत्वपूर्ण कुरालाई सेभ गरेर राख्न सकिन्छ ,फोटो सेभगर्न , क्यालकुलेटरको प्रयोग गर्न पनि मोबाइलकोे प्रयोग गरिन्छ । रेडियोको लागि रेकडरको काम पनि मोबाइलले गर्छ । मोबाइल एपलिकेशनको सहयोगमा बैकं अकाउन्ट हेर्न , अफिस घरमा सि सि टि भि क्यामेरको प्रयोगले त्यसको फुटेज हेर्न पनि मोबाइलको प्रयोग हुन्छ । साथिसँगम्यासेज ,जोक्स ,भिडियो पढाउने गरीन्छ जस्ले आजकल मानिसलाई थोरै भए पनि खुसी हुने बहाना दिएका छन् ।यदि तपाई सँग मोबाइल छ त तपाईसँग सबै कुरा छ ।


                       मेबाइलका फाइदा सँगै यसका बेफाइदा पनि छन् 


- मोबाइलले ध्यान भट्काउँछ : मोबाइल चलाउन थाले पछि बच्चा देखि बुढा सम्मको ध्यान मोबाइलमै हुन्छ । विद्यार्थी जिवनमा त यो सबै भन्दा खतरनाक बनेको छ । इन्टरनेको माध्यमले दिनभर गेम खेल्ने भिडियो हेर्न गर्छन् जस्ले गर्दा मोबाइल बाहेक अरु कुरामा ध्यान लगाउन सक्दैनन् । बाहिर गएर साथिसँग खेल्न भन्दा मोबाइलमै रमाउँछन् , उनीहरुलाई बानि जो परि सक्यो । यो एकदमै खराब बानि हो यो बानीबाट  बालबालिकालाई जोगाउन जरुरी छ ।

- स्वाथ्यमा असर : लगातार मोबाइलको प्रयागले आँखामा समस्या देखीन्छ ।आजकल हामी देख्न सक्छौ सानो सानो बालबालिहरुले चश्माको प्रयोग गर्छन् यो सब एक टक्क  भएर मोबाइलमा गेम खेल्ने , भिडियो हेर्ने गरेको  नतिजा मात्र हो । एक सर्वेेकाअनुसार मोबाइलबाट निकालिएको किरणले शरीरमा  घातक रोग लाग्ने जनाएको छ । हामीले समाचारमा सुनेका छौ , पढेका छौ आजकल मोबाइल पड्किएर धेरै मानिसको ज्यान गएको छ । 
- समयको दुरुपयोग : मोबाइल आवश्यकता भन्दा बढि प्रयोग हुनथालेको छ ।  यो हाम्रो लागी नशा जस्तै हुन थालेको छ । दिनभर मोबाइल चलाउनाले बच्चाको पढाइमा असर पुर्याउछ ,आफ्नो कामकाज छोडेर मोबाइलको संसारमा नै मान्छे भुल्ने गर्छन् जस्ले गर्दा समयको बर्बाद भएको हुन्छ । राती सम्म मोबाइलको प्रयोग गर्नाले निन्द्रामा असर पुर्याउने , शरीरमा स्फुर्ति घटाउने र मानिसक समस्याहरु देखा पर्न सक्छ । 

- आफ्न्त सँग टाढा बनाउने पनि मोबाइल नै हो : निरन्तर मोबाइलको प्रयोग गर्दा आजकल मानिसहरु  आफ्नै परीवारसँग टाढा हुनथालेका छन् । दिनभरी आफ्नो काममा व्यस्त हुन्छन् साँझ द्यर फर्किएपछि मोबाइल हातमा लिन्छन् परिवारसँग बसेर पनि उनिहरु आफ्नै दुनियामा हराएका हुन्छन् ।मोबाइलले बाहिरको संसारसँग त जोड्छ तर आफ्नो परिवार नजिकको संसार सँग टाढा बनाउँछ । मानिसलले परिवारलाई समय दिन जरुरी सम्झंनन तर यो अतिनै आवश्यक छ ।  


मोबाइलमा धेरै खराब कुराहरु हुने गर्छन् ,जनु कुराहरुलाई बालबालिबाट टाढा राख्नु पदर्छ । आजकल सानो उमेरका सँग पनि मोबाइल हुने गर्छ जस्ले गर्दा उनिहरु खराब कुराहरुमा बढि आकर्षित हुने गर्छन्  । त्यसैले सर्वप्रथमअहिलेको समयमाअभिभावक सबैभन्दा बढि चनाखो भई आफै पनि मोबाइलको कम प्रयोग गरी बालबालिकालाई मोबाइलतिर भन्दा बढि बाहिरी क्रियाकलापमा संलग्न  गराउन जरुरी छ ।मोबाइलको सहि सदुप्रयोग गरौ मोबाइलबाट हुने साइबर अपराधबाट तपाई हामी सबै संयमित हुनुपर्छ । साइबर अपराधका घटना बालबालिकामाथि बढि द्यट्ने हुदाँ संवेदनशील बनौं । रचनात्मक सीपमा मोबाइलको प्रयोग गरौं गलत अनावश्यक गतिविधि बन्द गरौं ।

प्रतिकृया दिनुहोस
SITENAME

सरकार ! मलाई केही नदेऊ।

सन्दीप थापा पाल्पा,मङ्सिर २५ । अरे वा ! आज  हर्केको घरखेत बैंकले लिलामी गरेछ। उसको छोरो साहुको ऋण तिर्ने आशले भारतको बाटो भएर ईराक पुगेको उतै

SITENAME

बिद्यार्थीको नजरमा विद्यालय, जेल की विद्याको आलय

सन्दीप थापा  पाल्पा, मङ्सिर ०२      भाषण गर्दा भनेको सुनिन्छ। कि विद्यालय विद्याको पवित्र मन्दिर हो। विद्यालय ज्ञानको घर हो। विद्यालय

SITENAME

जेठाबा को दशैं

लघु कथा   लेखक - राजन न्यौपाने    तिमी यो दलान छेउको दुबो सनक्क उखेल,अनि दुबै जना मिलेर माटो थपेर भुइँ सम्याऔला,म बाँस गाड्नलाई डोब बनाउदै